Competentiekader voor sociaal-cultureel werkers

Nieuws

Sociaal-cultureel werkers zijn gericht op betekenisgeving, ontwikkeling van individuen, groepen en gemeenschappen en op de vormgeving van een democratische, solidaire, inclusieve en duurzame samenleving. Daartoe bieden ze methodisch ondersteuning bij veranderingsprocessen in de samenleving. Samen met mensen, groepen en gemeenschappen verbeelden ze een gewenste situatie of toekomst en de weg daar naartoe, verbinden ze mensen, groepen en gemeenschappen en versterken ze het veranderingspotentieel. Ze zetten daartoe verschillende competenties in die ze via opleiding, vorming en ervaring kunnen ontwikkelen.

Vijf competenties behoren tot de kern van het beroep van sociaal-cultureel werkers:

Veranderingsprocessen democratisch faciliteren

• Citaat / portret 1/2A4 -??

Sociaal-culturele werkers plannen, ontwikkelen, implementeren, begeleiden en evalueren veranderingsprocessen gericht op betekenisgeving, ontwikkeling van individuen, groepen en gemeenschappen en de vormgeving van een democratische, solidaire, inclusieve en duurzame samenleving. Ze  besteden voortdurend aandacht aan medezeggenschap en geven het volle gewicht aan de inbreng van betrokkenen. Ze stemmen het ontwerp, de uitvoering, bijsturing en evaluatie van die processen af op de concrete sociaal-culturele context en de evoluerende mogelijkheden van deelnemers, groepen en gemeenschappen waarmee ze werken. Is hun bijdrage niet langer nodig, wenselijk of zinvol, dan laten sociaal-cultureel werkers die processen los en geven ze hun rol en positie uit handen.

Sociaal-culturele contexten lezen en verbeelden

• Citaat / portret 1/2A4

Ze observeren, detecteren en interpreteren kenmerken, behoeften, wensen en dynamieken in de concrete sociaal-culturele context. Ze situeren die behoeften en wensen in een bredere maatschappelijke en culturele context. Ze brengen observaties en interpretaties ter sprake om samen met betrokkenen een gewenste situatie of toekomstbeeld en mogelijke wegen daar naartoe creatief te verbeelden.  

Werken met groepen en gemeenschappen

• Citaat / portret ½A4

Sociaal-cultureel werkers verbinden zich met de leefwerelden van de mensen, groepen en gemeenschappen waarmee ze werken. Ze sluiten aan bij de initiatieven die door hen worden genomen of nemen zelf initiatieven die aansluiten bij de interesses, gewoontes en mogelijkheden van die mensen, groepen en gemeenschappen. Dat doen ze door:

• dynamieken in bestaande groepen en gemeenschappen te faciliteren;
• mensen samen te brengen en met hen nieuwe groepen te vormen;
• interactie tussen groepen en gemeenschappen te bewerken en te bevorderen.

Daartoe maken ze gebruik van inzichten en werkvormen uit de groepsdynamica en de gemeenschapsvorming.

Veranderingspotentieel ontwikkelen

• Citaat / portret 1/2A4

Sociaal-cultureel werkers nemen initiatieven en ontwikkelen voorwaarden die individuen, groepen en gemeenschappen toelaten om te leren, te experimenteren en invloed uit te oefenen op de publieke debatten waar ze zich toe verhouden. Zo vergroten ze de daad- en draagkracht van mensen, groepen, en gemeenschappen waarmee ze werken en het draagvlak voor de gewenste situatie of het toekomstbeeld. Daartoe spreken ze ook het vermogen van andere belanghebbende actoren aan.

Andere vakgebieden overzien en betrekken

• Citaat / portret 1/2A4

Sociaal-cultureel werkers zijn vakkundig in hun eigen vakgebied. Ze overzien ook terreinen,  systemen en vakgebieden waarin zij zelf minder onderlegd zijn. Dat laat hen toe om de mogelijkheden ervan mee te nemen in hun professionele overwegingen. Zo verplaatsen ze zich in het potentieel van andere vakgebieden om bij te dragen aan de betekenisgeving, ontwikkeling van individuen, groepen en gemeenschappen en de vormgeving van een democratische, solidaire, inclusieve en duurzame samenleving. Vanuit hun eigen vakkundigheid leggen ze vervolgens verbanden en werken ze samen met beroepskrachten uit andere vakgebieden (bv. communicatie, ICT, rechten, logistiek, …). Ze (her-)oriënteren het werk van deze beroepskrachten op een sociaal-culturele inzet.

Een aantal van andere competenties zijn generiek. Net als voor andere beroepsgroepen zijn het ook voor sociaal-cultureel werkers essentiële competenties:

• organiseren
• communiceren
• samenwerken en netwerken
• maatschappelijke meerwaarde duiden
• kritisch reflecteren

Afhankelijk van de concrete arbeidscontext, thema’s en doelstellingen kunnen aanvullend ook nog andere, meer specifieke competenties belangrijk zijn voor de beroepsinzet van sociaal-cultureel werkers. 

-> Citaat uit portet 1/2A

Download hier het volledige competentiekader voor sociaal-cultureel werkers. (-> link naar PDF van competentiekader)

Silke Jaminé