Business Model Canvas
Inzetbaar bij
De gegevensverzameling. Daarnaast vormt het model ook een goede vertrekbasis voor een SWOT-, SOAR- of SWOART-analyse.
Beschrijving
Het Business Model Canvas voor social profit biedt een gestructureerde manier om de gegevens over je organisatie overzichtelijk weer te geven, te interpreteren en met elkaar te verbinden.
Voornaamste partners
Welke partners en externe belanghebbenden zijn het belangrijkst voor ons? Welke middelen ontvangen we van hen? Wat zijn hun kernactiviteiten? Bijvoorbeeld:
- subsidiërende overheid/overheden
- de overkoepelende organisatie (bij inbedding in een grotere organisatie)
- samenwerkingsverbanden voor specifieke projecten
- themagebonden allianties (werknemersorganisatie, duurzaamheidstransitie enz.)
- overleg- en adviesorganen met concullega’s
- …
Kernactiviteiten
Welke kernactiviteiten zijn nodig om onze waardepropositie te realiseren? Welke activiteiten zijn vereist om onze werking te ondersteunen? Bijvoorbeeld:
- marketing
- campagnes
-  events
- ontwikkeling
- vorming, training, opleiding
- netwerken
- onderzoek
- open aanbod
- begeleiding
- …
Sociale waardepropositie
De commerciële variant van het business canvas-model drukt het als volgt uit: “Een waardepropositie beschrijft een combinatie van producten en diensten die waarde creëert voor een specifiek klantsegment.” Hier staan vragen centraal zoals:
- Wat is ons aanbod? Welke producten, diensten, verandering bieden we?
- Wat willen we veranderen, verbeteren? Welke problemen pakken we aan? Welke interventies doen we?
- Wat bieden we onze stakeholders? Wat hebben ze eraan?
- …
De missie en visie van je organisatie kunnen hier, samen met de sociaal-culturele methodiek, inspiratie aanreiken.
Relaties
Wat voor relatie verwachten onze co-creatoren van ons? Welke band willen we met hen opbouwen? Hoe zorgen we ervoor dat we die relatie behouden? Bijvoorbeeld:
- gemeenschapsvorming
- co-creatie
- actie
- ondersteuning
- belangenbehartiging
- recreatie
- ontmoeting
- educatie
- participatie
- cultuur
- …
Kanalen
Op welke manier kunnen we onze stakeholders bereiken? Hoe willen ze graag benaderd worden? Hoe kunnen we onze waardeproposities aan hen leveren? Hoe zorgen we voor voortdurende communicatie, ondersteuning, feedback, inspraak, betrokkenheid … ?
- media (sociale media, tijdschrift, website, …)
- infrastructuur (vergaderaccommodatie, gemeenschapsruimte, …)
- persoonlijke contacten
- begeleiding, coaching, …
- groepswerk
- …
Co-creatoren (Stakeholders)
- Wie zijn onze interne stakeholders, leden, cursisten, deelnemers, vrijwilligers … ?
- Voor wie creëren we sociale en culturele (meer)waarde?
- Wie helpt ons dit te realiseren? Leden, deelnemers, cursisten, vrijwilligers, freelancers, belangenbehartiger, steunpunt, sponsors (excl. subsidiërende overheid), … ?
Kostenstructuur
- Wat zijn de kosten om onze social profit-organisatie draaiende te houden?
- Welke kosten zijn inherent aan ons organisatiemodel (bijv. kosten aan de vzw-status, de functieverdeling binnen het organogram, … ?)
- Welke kernactiviteiten brengen de hoogste kosten met zich mee?
- Bekijk de verhouding tussen personeels-, werkings- en overheadkosten.
- Bekijk in de begroting en afrekening de verhouding tussen uitgaven en inkomsten.
- …
Mensen en middelen
- Welke middelen zetten we in om onze sociale waardepropositie te realiseren?
- Welke middelen zetten we in om onze missie, visie, doelen en decretale verplichtingen te vervullen, zowel op fysiek gebied (infrastructuur), intellectueel gebied (kennisbeheer), menselijk gebied (competenties) als financieel gebied?
Outcome/resultaat
-  Aan welke waarderealisatie willen de stakeholders bijdragen?
- Welke werking en processen verkiezen ze?
- Wat zijn de gerealiseerde doelen (strategisch, operationeel)?
Niet-financiële resultaten omvatten gedragsverandering (educatief, maatschappelijk, cultureel, burgerschap, …), lidmaatschap, vrijwillige inzet en betrokkenheid, …
Financiële resultaten omvatten de decretale erkenning en subsidiëring, deelnemersbijdragen, lidmaatschapsbijdragen, …
Werkwijze
Maak gebruik van het canvas als een grote poster of projecteer het op een witte muur. Gebruik post-its in verschillende kleuren. Op basis van de gegevensverzameling laat je het planningsteam de antwoorden op de bovenstaande vragen in de juiste vakken plaatsen. Nadien kan je nog pijlen trekken tussen de belangrijkste organisatiebepalende aspecten om de onderlinge verbanden aan te geven.
Met behulp van het overzicht van het canvas kan er gediscussieerd worden over de sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen (SWOT) of over de sterktes, kansen, aspiraties en resultaten (SOAR), om zo de uitdagingen te formuleren waaraan je in de komende beleidsperiode zou willen werken.
Benodigdheden
- input vanuit de gegevensverzameling
- Business Model Canvas op poster of als te projecteren beeld
- post-its in verschillende kleuren
- stiften
- …