Stefaan Segaert werkt als politiek opbouwwerker bij Hart boven Hard. Voor Socius fietste hij in september/oktober 2026 langs een aantal inspirerende plekken. In dit artikel ontmoet hij Herman, vrijwilliger van vzw Strijpen Sprankelt. In 2025 werd de vzw Strijpen Sprankelt opgericht, dat zich inzet om de Sint-Andreaskerk en de pastorietuin uit te bouwen tot warme ontmoetingsplekken voor het dorp.

Ik fiets van Herzele naar Strijpen, een deelgemeente van Zottegem. Ik herinner me niet dat ik al ooit in dit dorp lange babbels had. Ik heb de pastorietuin snel gevonden, op een zitbank bereid ik al enkele vragen voor: hoe is de sociologie van het dorp, hoe is het idee ontstaan, wie heeft wat en wanneer en hoe beslist, hoe gaan jullie vrijwilligers aantrekken voor de taken in de toekomst?

Een plek voor rust en ontmoeting en kleine activiteiten

Herman is één van de drijvende krachten van de vzw, hij is gepokt en gemazeld in het dorp. Hij zal me na twee uur enthousiaste uitleg diezelfde avond nog de nodige achtergronddocumenten sturen die het imposante project nog verder detailleren.

Herman geeft me uitleg, maar intussen zijn Jacques en Wim druk in de weer met een graafkraan om robuust snoei- en graafwerk te doen in de achterste zone. Het is al snel duidelijk dat ik de harde kern te maken heb ontmoet. Voor dit trio is het ombouwen van het voormalige verwaarloosde en verwilderde terrein tot een gezellige ontmoetingsplek een levenswerk geworden.

Het dorp, dat een soort hoefijzer vormt rond de stad Zottegem, wordt doormidden gesneden door een drukke gewestweg. De behoefte aan plekken waar je bijvoorbeeld met kinderen naartoe kan op een vrij moment is groot. Daaraan zal de pastorietuin duidelijk tegemoetkomen.

Herman benadrukt dat het openbare karakter van de tuin enorm belangrijk is. ‘Maar wat met de pastorietuin?’, merkte een dorpsbewoner op tijdens een traject rond het breder vitaliseren van de kerk.

Een enorme opruimactie, dat leek een soort startschot. De hoeveelheden steenpuin, houtafval en metaal die met de afbraakwerken gepaard gingen, waren en zijn ronduit indrukwekkend. De tonnages doen duizelen. Twee cijfers? Vrijwilligers hebben 35 ton aan groen en houtafval verzameld, een aannemer verwijderde 1400 ton metaal. Van de oude Chirolokalen is vandaag niets meer te merken…

Over werkgroepen en ruimtelijke indeling

Middenveldorganisaties zoals Avansa Centraal Vlaanderen boden een enorme meerwaarde in het samenbrengen van burgers binnen een gezamenlijk project. Werkgroepen zijn gegroeid uit het initiatief van Rod de Kerktoren, het Leaderproject waarin Avansa Centraal Vlaanderen samen met VARIANT een begeleidingstraject hebben aangeboden aan kerkbesturen in de Vlaamse Ardennen. Vier kerkbesturen hebben gereageerd, Strijpen en Schorisse zijn gekozen.
Het doel was om het draagvlak rond de kerk te vergroten, erfgoedwaardering te verhogen en een toekomstig actieplan te ontwikkelen. Elke kerk ontving 10.000 euro investeringsbudget.

“In Strijpen ging dat over een nevenbestemming in plaats van een herbestemming. Strijpen kent ook een heel actief en dynamisch kerkbestuur waardoor de uitvoering en zoektocht naar extra middelen en partnerorganisaties redelijk snel in een stroomversnelling is gekomen”, vertelt Yves Van Reusel, educatief medewerker van Avansa Centraal Vlaandern.

In het kielzog van de nevenbestemming van de kerk ontstaan diverse werkgroepen: communicatie, gebouw, activiteiten, pastorietuin … Dat illustreert meteen de grondige en professionele aanpak van de brede groep burgers. Het volledige proces werd en wordt grondig gedocumenteerd, er is een indrukwekkend netwerk aan partnerschappen zoals Avansa Centraal Vlaanderen, de stad Zottegem, Streekfonds Oost-Vlaanderen, CERA, Variant, VLM, Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen, de Kerkfabriek, beschut wonen, een regionale erfgoedcel, de jeugddienst, de lagere school … Het project is duidelijk sterk overdacht met goed gekozen partners. Het geheel vormt een vitale coalitie.

Herman toont me de zonering van het terrein van bijna 3500 vierkante meter: er is de oude pastorietuin, er is een sociaal-cultureel veld, een voedselboszone, volgend jaar komen er nog speelelementen bij. Een overzichtelijk overzichtsplan toont de toekomstige droom.

Activiteiten als bindweefsel

Herman somt ook een indrukwekkende reeks bijzondere activiteiten op die een soort maizena vormen om deze ‘hybride common’ voortdurend levendig te laten verder ontwikkelen.

Het gaat om activiteiten die al in de Sint-Andreas-kerk plaatsvonden zoals concerten (waaronder de opvoering van de Missa Circumcisionis van Zelenka) , pilates en yoga, lezingen, een kerstevocatie, een ambachtenmarkt, een fietsenwijding, een herdenkingsviering of Zielmis voor elke dorpsbewoner die iemand dierbaar verloor, deelname aan Open Monumentendag en Open kerkendagen … Bij grote evenementen bussen de vrijwilligers 4.000 flyers. Zei ik al dat er op geen inspanning wordt gekeken? In hartje zomer is er ook een wandeling die chic omgedoopt wordt tot ‘le grand tour de Stripont-les-bains’, een verwijzing naar het oude openluchtzwembad.

In de toekomst zal de pastorietuin kunnen dienen om petanque te spelen, de banen liggen al klaar. De kinderen van de Vrije Basisschool Sint-Andreas zullen zich kunnen laven aan vergeten fruitsoorten en eetbare vruchten. Er is een brevierpad. Er is veel zorg voor de erfgoedwaarde van deze plek. En er komt een sanitair blok, een boekendeelkastje …

Toekomst

Het is duidelijk dat er al bergen werk werden verzet, de archieffoto’s spreken boekdelen. Het is ook duidelijk dat er nog bergen werk verzet moeten worden. Als de tuin helemaal is aangelegd, zullen er hagen worden gesnoeid, afspraken met een petanqueclub worden gemaakt … Er zal altijd een appèl moeten worden gedaan op vrijwillige handen, er zullen altijd donaties welkom zijn … Een plek levend houden komt niet vanzelf en vraagt veel burgerinzet.

‘Dag per dag’ als credo lijkt het enthousiaste trio uit te stralen. En tegelijk is er het vizier van een goed onderbouwd stappenplan. Hindernissen zijn er om overwonnen te worden, obstakels zijn er om uit de weg te worden geruimd.

Hulde aan de dappere initiatiefnemers en doorduwers!