20
2025
Beslissing Vlaamse Regering zet civiele ruimte onder druk
Na weken van onzekerheid nam de Vlaamse Regering op donderdag 13 november dan toch een beslissing over de toekenning van de werkingssubsidies aan de organisaties uit de sector van het sociaal-cultureel volwassenenwerk. Beslissingen die vragen oproepen. En ook verontwaardiging. Niet omdat er keuzes worden gemaakt — dat hoort nu eenmaal bij beleid — maar omdat die keuzes het fundament van de sector van het sociaal-cultureel volwassenenwerk dreigen te ondergraven.
Met deze beslissingen viseert de Vlaamse Regering organisaties omdat ze doen wat ze moeten doen: hun rol in het middenveld voluit spelen met alle democratische middelen. Wat voorligt, is geen beleidskeuze maar het resultaat van een politiek compromis waarvan de impact groot is.
Onze samenleving staat voor tal van uitdagingen. Veranderingen in die samenleving komen ook van onderuit. Van burgers die het heft in handen nemen. Die zich verenigen. Zaken in beweging zetten. Daarin schuilt de kracht van een vitale democratie.
Burgers die de samenleving willen maken, vinden elkaar op het middenveld. De ruimte tussen de markt, overheid en de eigen leefwereld. Daar organiseren ze zich rond hun overtuigingen, delen ze hun dromen van hoe zij de samenleving zien en zorgen ze voor verandering. Niet op aangeven van de overheid en niet volgens de spelregels van de markt.
Op die manier verbindt sociaal-cultureel werk, zorgt het voor een kritische noot en voor vernieuwing.
Daarom raken sommige beslissingen het DNA van de sector en de kwaliteit van onze democratie.
Wanneer deze regering haar eigen decretale kader negeert of inperkt, overschrijdt ze een grens. Het lange wachten op een beslissing ver voorbij de decretale datum is geen goed bestuur. Het publiek in vraag stellen en desavoueren van beoordelingscommissies die ze zelf aanstelde, ondermijnt het vertrouwen in een systeem dat voor organisaties wél bindend is. En het nemen van beslissingen op basis van andere dan decretale criteria, zet de geloofwaardigheid van dat systeem verder onder druk.
In dat licht krijgt ook de aangekondigde aanpassing van het decreet — de tweede in twee legislaturen — een duidelijke betekenis. De recente beslissing staat niet op zichzelf: ze markeert een verschuiving in de manier waarop de overheid het sociaal-cultureel volwassenenwerk benadert.
We weten ondertussen ook welke richting die verschuiving uitgaat. De genomen beslissingen maken die haarscherp duidelijk. Het civiele perspectief van het decreet en de civiele ruimte die het decreet mee moet vrijwaren, staan onder druk.
Socius is overtuigd van het belang van het sociaal-cultureel volwassenenwerk voor onze democratie en voor onze samenleving. En dat belang zullen we blijven verdedigen.
