Expeditie Vrouw is een driejarig project dat de hardnekkige gezondheidskloof tussen vrouwen en mannen wil verkleinen, en dat vrouwen de zorg wil geven die bij hen past. Het is een samenwerking tussen CM – Christelijke Mutualiteit (Gezonde Buurt) en de vrouwenorganisaties Femma, Ferm en Vrouwennet.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar brengen meer jaren door in slechte gezondheid. Te vaak wachten vrouwen op een juiste diagnose, krijgen ze te horen dat hun klachten “tussen hun oren” zitten en voelen ze zich niet altijd ernstig genomen. Dat is geen toeval: decennialang vertrokken onderzoek en geneeskunde vanuit het mannelijke lichaam als norm.

De werkgroep ‘Expeditie Vrouw’ vertelt meer over plannen.

Grote verschillen

Expeditie Vrouw is vandaag broodnodig omdat er nog altijd grote verschillen bestaan in hoe gezondheidsklachten bij vrouwen worden herkend, onderzocht en behandeld.

Te vaak worden symptomen van vrouwen later of minder accuraat gediagnosticeerd, met tastbare gevolgen voor hun gezondheid en levenskwaliteit.

Tegelijk geven veel vrouwen aan dat ze zich onvoldoende gehoord of geïnformeerd voelen over hun eigen lichaam.

Vanuit die vaststelling sloegen Femma, Ferm, Vrouwennet en CM – Christelijke Mutualiteit Gezonde Buurt de handen in elkaar. Hun samenwerking groeide uit een gedeelde ambitie:

  • vrouwen beter informeren
  • het maatschappelijk bewustzijn vergroten
  • structurele verandering stimuleren

Door onze expertise en netwerken te bundelen, hopen we meer impact te creëren dan elk apart zou kunnen.

Drie jaar lang (2026-2028) verkennen ze thema’s die vrouwen elke dag raken. In elk thema brengen ze wetenschappen en vrouwenstemmen samen. Ze richten een expertengroep op en luisteren naar getuigenissen van vrouwen over waar het vandaag nog wringt. Wat ze daaruit leren, vertalen we naar concrete stappen: van beter onderzoek tot beleid dat rekening houdt met vrouwenlichamen.

Want pas als kennis en ervaring elkaar ontmoeten, kan er echt iets veranderen in de org, in onderzoek en hoe we over gezondheid praten.

Diagnosekloof

Centraal in het project staat de ‘diagnosekloof’.

Daarmee bedoelen we de systematische verschillen in hoe snel en hoe correct gezondheidsproblemen bij vrouwen worden herkend en behandeld in vergelijking met mannen.

Veel medische kennis en richtlijnen zijn historisch gebaseerd op onderzoek bij mannen, waardoor typische vrouwelijke symptomen vaak minder goed gekend zijn.

In de praktijk betekent dat bijvoorbeeld dat vrouwen vaker:

  • langer moeten wachten op een juiste diagnose
  • minder snel worden doorverwezen
  • te horen krijgen dat hun klachten stressgerelateerd zijn

Een hardnekkig misverstand is bovendien dat het vrouwenlichaam simpelweg een kleinere versie van het mannenlichaam zou zijn. In werkelijkheid zijn er belangrijke biologische en sociale verschillen die mee bepalen hoe ziekten zich uiten.

Focus op het vrouwenbrein

De eerste focus van Expeditie Vrouw ligt op het vrouwenbrein.

Die keuze is niet toevallig: net binnen neurologische en psychische aandoeningen wordt de diagnosekloof bijzonder zichtbaar.

Denk aan ADHD, autisme, migraine, burn-out of dementie, waarbij vrouwen vaak andere symptomen vertonen en daardoor later of foutief worden gediagnosticeerd.

Daarnaast is het brein een herkenbaar en toegankelijk thema. Veel vrouwen hebben gelijkaardige vragen rond concentratie, overprikkeling, mentale belasting of de invloed van hormonen op cognitief functioneren. Door met dat thema te starten, willen de initiatiefnemers wetenschap, herkenning en maatschappelijke bewustwording met elkaar verbinden.

Na het vrouwenbrein volgen andere thema’s van vrouwengezondheid zoals hormonale gezondheid (2027) en pijn (2028).

Beleving vol inzichten en uitdagingen

Met Expeditie Vrouw willen ze niet alleen kennis delen, maar ook vrouwen verbinden en versterken. Daarom voorzien ze de komende jaren zowel bovenlokaal als lokaal aanbod.

In 2026 starten we met Expeditie Hersenen. Lokaal staat de wandeling ‘Expeditie Bovenkamer’ op het programma.

De organisaties kiezen niet voor ‘klassieke’ infosessies, maar voor een belevingsgerichte aanpak. Ze willen de deelnemers niet alleen informeren, maar ook laten ervaren, voelen en herkennen.

Tijdens de wandeling komen ze langs verschillende haltes waar persoonlijke verhalen van bekende vrouwen centraal staan. Onder andere Ruth Becquart, Hilde Crevits, Petra De Sutter, Evi Gruyaert, Selah Sue en Regula Ysewijn getuigen over hun ervaringen met mentale kwetsbaarheid.

Verder zetten verrassende opdrachten je aan het denken. Zo ontstaat ruimte voor herkenning en gesprek. Die combinatie van kennis en beleving maakt dat de informatie sterker blijft hangen en toegankelijker wordt voor een breed publiek.

We stellen graag de DIY-wandeling ter beschikking van andere sociaal-culturele organisaties die met het vrouwenbrein aan de slag willen. Via CM Gezonde Buurt kunnen ze het pakket lenen.

Meer kennis en structurele verandering

De werkgroep hoopt dat deelnemers na zo’n expeditie vooral naar huis gaan met:

  • meer kennis over hun eigen lichaam en brein
  • een gevoel van herkenning en erkenning
  • en meer zelfvertrouwen om met hun gezondheidsvragen aan de slag te gaan

Tegelijk willen we vrouwen versterken in hun rol als geïnformeerde patiënt en het bredere publiek bewust maken van de diagnosekloof.

Daarvoor verzamelen ze verhalen van vrouwen die te maken kregen met een late of foutieve diagnose of onderkende symptomen. Na drie jaar hopen ze met die verhalen de nood van meer aandacht voor gendersensitief onderzoek binnen de wetenschap te kunnen afdwingen.

Op langere termijn mikt Expeditie Vrouw op structurele verandering. Dat betekent:

  • meer gendersensitieve zorg
  • meer aandacht voor sekseverschillen in onderzoek en opleiding
  • en een groter bewustzijn bij zorgverleners, beleidsmakers en de samenleving

Expeditie Vrouw is dus niet alleen een sensibiliseringscampagne, maar wil ook wegen openen naar concrete verbeteringen in beleid en zorgpraktijk.

Onze missie is eenvoudig, maar ambitieus: een gezondheidszorg waarin vrouwen even snel, correct en serieus worden gediagnosticeerd als mannen.

Meer info vind je op: https://expeditievrouw.be/