Stefaan Segaert werkt als politiek opbouwwerker bij Hart boven Hard. Voor Socius fietste hij in september en oktober 2026 langs een aantal inspirerende plekken. In Oudsbergen gaat hij langs bij Muna. Hij kent de werking al een beetje kent, want in de zomer van 2024 ging hij, naar aanleiding van onze Trefdag sociaal-cultureel werk, langs bij de Kook- en Kunstmaten van Muna in de vestiging in Genk.

Ilse Maes ziet me passeren in het dorp. Samen met Gitte en Bakir is ze pateekes aan het kopen bij de lokale bakker. Ilse is de zeer gedreven kracht achter Muna. De werking heeft na Genk een tweede plek geopend in Oudsbergen. Vanuit Genk kruis ik het voetbalstadium, een prachtig duinengebied en eindeloze bossen.

De Franse socioloog Loïc Wacquant maakt in zijn boek Paria’s van de stad een mooi onderscheid tussen ruimtes en plekken. Die laatste noemt hij ‘een gevulde, stevige en stabiele kring’ (p. 279). En dat valt helemaal samen met de warme en geborgen realiteit van Muna.

Een werking met tentakels

Het valt me snel op hoe verweven Ilse is met het dorp en de bredere regio. Ze is zelf van Opglabbeek, haar tuin grenst aan die van Muna en ze onderhoudt een fijnmazig netwerk van relaties met allerlei collega-organisaties, meubelmakers, elektriciens, verfleveranciers, advocaten gespecialiseerd in vreemdelingenrecht, de lokale supermarkt … Haar fichebak is ronduit indrukwekkend. Ze is een hyperbezige spin in een boeiend web.

De volledige inrichting van Muna, een voormalig bankkantoor dat vijf jaar leegstond, is tot stand gekomen dankzij vele helpende vrijwillige handen en een uitgebreid netwerk. Muna is erg stijlvol ingericht. Je komt binnen in een langwerpig gebouw, waar de voormalige spreekruimtes zijn omgetoverd tot knusse, creatieve ateliers. Er is een poëzieplek , een schildersatelier en een naaiplek. Aan de overkant bevindt zich een enorme kookruimte. Het gebouw baadt in het licht en is in heldere kleuren geschilderd. De bank is een zorgbank geworden.

Bakir

Het verhaal van Bakir is erg indrukwekkend, Muna lijkt voor hem wel (vrij naar Bob Dylan) een ‘shelter for the storm’. Bakir is 21 jaar, maar zijn omzwervingen doen naar adem happen. Een jongen van 21 zou zo’n heftige odyssee niet mogen meemaken. Vanuit Mogadishu in Somalië belandde hij in Istanbul. Daarna geraakte hij in Griekenland, toen al was duidelijk dat terugkeren geen optie was. Uiteindelijk landt hij in een asielzoekerscentrum in Lanaken. Via een school in Limburg, een tijdelijk internaat en een Italiaanse opvangplek van priester Don Gregorio komt hij met Ilse van Muna in contact. Hij vindt een studio in hartje Genk. Maandag start hij met de opleiding ‘video content creator’ bij Syntra. Op zijn smartphone toont hij me tal van prachtige filmpjes die hij gemaakt heeft.

Ik vat zijn leven nu heel erg samen, want de stappen van één naar twee naar drie zijn veel weerbarstiger, kafkaësker dan mij opsomming laat uitschijnen.

Ik vraag Bakir wat Muna voor hem betekent.

“Het is mijn thuis”, antwoordt hij. Hij somt de begeleiders van Muna op. Bakir heeft geen biologische familie in België, maar heeft bij Muna deels een war(m)e vervanging gevonden. Dankzij Muna heeft hij nieuwe talenten ontdekt zoals keramiek en koken. Hij is blij als hij kan bijdragen: boodschappen doen, de afwas …

ook andere belangrijke organisaties in de streek zijn belangrijk voor hem. Het OverKophuis (de Overkoptimisten is een plek die hij erg vaak bezoekt) en Jeugdhuis Oxygenk. Het jeugdwelzijnswerk in Genk maakt een wereld van verschil voor Bakir.

‘Ik krijg dankzij Muna veel kansen om ervaringen te doen” via Muna’ “, vat Bakir veel samen.

Ook Groep Intro was al erg betekenisvol. Een animatorcursus leidde tot speelpleinwerk in Lommel, Hasselt en Genk. De manier waarop hij vertelt, toont over welke sterke pedagogische skills hij beschikt.

Gitte

Vooraleer ik met Gitte aan de ‘klap’ geraak, overhandigt ze me een prachtig geschenk: een pot passata van het Italiaanse rode goud dat hier in de mijnstreek een mooie afzetmarkt kent. Muna en ook Gitte hebben samen vijftien kratten verwerkt.

Ik stel dezelfde vragen aan Gitte, die nu helemaal op kruissnelheid komt. In 2023 kwam ze met Muna in contact via het Feel Good-festival van Oxygenk en het OverKophuis. Muna gaf er een initiatie keramiek en Gitte ontdekte haar passie voor creatief werk.

Muna betekent duidelijk heel veel voor Gitte. Ze omschrijft het als ‘effe weg van alle problemen’ en ‘je zorgen vergeten’. Gitte ontdekte ook dat de natuur haar goed doet, het spoor van meer wandelen wil ze samen met Muna verder ontwikkelen. Haar hobby’s kan ze hier en in Genk laten openbloeien: knutselen, schilderen, koken, kaartjes maken.

Nog een dimensie: bij Muna vindt ze rust. Erkenning en herkenning voor wie ze is. Haar mooiste zelf krijgt hier kansen … en die neemt ze met beide handen.

Wat heel erg opvalt: de relaties met Ilse, Anthony, Florent en Lien zijn erg doorleefd, erg authentiek. Topmomenten zijn de uitstapjes om te genieten van originele koffies in Bunker en Sweet Coffee, de betere barista’s in Genk.

Gitte is erg blij dat ze via Muna dienstbaar kan zijn. Ze drukt dat prachtig uit, het raakt me als verslaggever diep, met de uitspraak: ‘We blijven iedereen helpen’.

Opa Maes, de vader van Ilse, schuift rond half drie nog mee aan voor gebak. De warme, familiale persoonlijke context van Muna wordt er nog extra door onderstreept.

Polen en Lokeren

Stoemelings. Zo kan je het wel noemen. Ik vertel dat ik donderdagavond een lezing gaf over Polen voor het Masereelfonds in Hasselt. Gitte blijkt zowaar een Poolse papa te hebben. En dus wijden we uit over Warschau, de Poolse politiek, de Poolse vrouwenbewegingen … En nu is er een kiem gelegd om eens samen een Poolse benefiet of soirée in elkaar te boksen.

Ook stoemelings. Op zaterdag rij ik met een Lokerse soepkar, een project dat onderdak vindt bij een organisatie die veel gelijkenissen vertoont met Muna, Alderande is ook al zo’n begrip in het Waasland. En dus groeit het idee dat Muna samen met haar helden een tegenbezoek brengt aan Lokeren.

Niets bestaat wat het andere niet aanraakt?