Vrijwilliger Gert van Raak Genebos laat zijn dorp niet stilvallen.

Wie Gert Luyten goed wil leren kennen, moet naar Genebos. Het kleine gehucht in Tessenderlo-Ham, met net geen 600 inwoners, is veel meer dan zijn woonplaats. Het is de plek waar hij opgroeide, naar school ging, Chiroleider werd … en waar hij zich vandaag enthousiast inzet als vrijwilliger bij Raak Genebos.

Al die tijd bleef Gert plakken in zijn dorp. Alleen tijdens de bouw van zijn huis woonde hij een tijd in Olmen. Zodra de werken klaar waren, keerde hij terug naar Genebos. Zijn broers trokken wel weg, één van hen woont zelfs in Finland. “Ik kon overal met mijn fietske naartoe, ik had hier alles. Nu woon ik naast mijn ouders, tot vorig jaar woonde ons moe rechtover ons.” Die sterke band met zijn dorp verklaart ook waarom hij zich al jaren inzet voor het lokale verenigingsleven. Wanneer ergens iets dreigt stil te vallen, is Gert zelden degene die afwacht. Hij steekt liever de handen uit de mouwen. “Buren moeten elkaar ontmoeten, dat maakt van een dorp meer dan een verzameling huizen.”

Voor Gert begint alles op de Sint-Jansite aan de Genebosstraat, jarenlang het kloppende hart van Genebos. Hier lagen de dorpsschool, de kerk, de bibliotheek, het parochiecentrum en de Chirolokalen vlak bij elkaar. Onderwijs, cultuur, jeugdwerk en geloof liepen er vanzelf in elkaar over.

Een dorp vol herinneringen

Vandaag ziet het terrein er anders uit. De bib werd afgebroken. Het parochiale schooltje staat leeg. Na de sluiting bleef het nog lang een ontmoetingsplek voor de buurt. Onder de naam het ‘Wespennest’ vonden er tal van activiteiten plaats. Toen het gebouw in verval raakte, verhuisden de verenigingen naar andere locaties.

De ontwijde kerk van Genebos werd omgevormd tot een deel- en ontmoetingsplek met onder andere de Fietsbieb. Parochiezaal Sint-Jan blijft het buurthuis waar de toneelkring optreedt en familiefeesten worden gehouden. De Chiro verhuisde naar de oude voetbalterreinen, en ook de voormalige Chirolokalen kregen een nieuwe bestemming. Daar vond Raak Genebos met het ‘Wespennest 2.0’ een nieuwe uitvalsbasis. Elk jaar organiseren de vrijwilligers verschillende activiteiten: van fotozoektochten en Camping Genebos tot Zettersprijzen en winterwandelingen.

Voor Gert zijn het geen gewone gebouwen, maar herinneringen. Hier begon zijn vrijwilligerswerk. Hier bouwt hij vandaag nog altijd mee aan het dorpsleven.

Van Chiro naar Raak

Dat engagement groeide stap voor stap. Eerst als lid van de Chiro, daarna als leider en hoofdleider. Hij leerde er organiseren, verantwoordelijkheid opnemen en vooral: niet wachten tot iemand anders initiatief neemt. In juli gaat hij voor de laatste keer mee als kookouder op kamp. Daarnaast zet hij zijn schouders onder GenebosBuurt en helpt hij ook andere lokale verenigingen. “Buren kennen elkaar niet meer. Ik vind het belangrijk dat we elkaar opnieuw leren aanspreken.”

Toch duurde het even voor hij zich thuis voelde bij Raak. “Ik kende het toenmalige KWB vooral als een club voor oude mannen. (lacht) Mijn vader was er jarenlang bestuurslid. Soms organiseerden we met de Chiro samen activiteiten.” Ondertussen kijkt hij er anders naar. “Raak is de voorbije jaren veranderd. Het aanbod werd jonger en spreekt een breder publiek aan zonder de basis los te laten.”

De band met de Chiro blijft sterk. Bij grotere activiteiten helpen beide verenigingen elkaar met materiaal en vrijwilligers. Jongere leiding komt geregeld iets drinken in het Raak-lokaal en oud-leiding blijft zich engageren voor het dorp.

Gewoon doen

Uiteindelijk zette Gert ook de stap naar Raak toen hij merkte dat de Dorpsdagen dreigden te verdwijnen. Het toenmalige KWB kreeg de organisatie niet langer rond en een vaste afspraak voor Genebos leek van de kalender te verdwijnen. “Dat kon toch niet zomaar, dacht ik. Er moest iets in de plaats komen, die brachten zoveel leven in het dorp. Ik wilde niet aan de zijlijn staan, en samen met enkele oud-leiders van de Chiro richtten we GenebosBuurt op. Met kinderanimatie, een barbecue en allerlei activiteiten brengen we elk jaar meer dan honderd buurtbewoners samen.”

Het typeert Gert. Wanneer hij merkt dat iets dreigt te verdwijnen, vraagt hij zich niet af wie het moet oplossen, maar wat hij zelf kan doen. Het is bijna een reflex. Dat gebeurde ook toen de vorige voorzitter van Raak aankondigde dat hij wilde stoppen. “Ik denk dan vrij snel: ge moet het gewoon doen. Anders valt het stil. Al zie ik mijzelf niet als ‘de voorzitter’, ik ben een doener. Ik organiseer graag, ik neem de anderen mee op sleeptouw. Ik ben graag met van alles bezig: affiches maken, de sociale media beheren, activiteiten opbouwen, tafels en stoelen klaarzetten …”

Ik wil niet zoveel mogelijk evenementen op de kalender zetten, maar zoveel mogelijk mensen uit hun huis krijgen.

Kom alstublieft buiten!

Zijn grootste motivatie is al jaren dezelfde: buren moeten elkaar leren kennen, babbelen en samen iets beleven. “Kom alstublieft buiten. Het moet zelfs niet per se via Raak gebeuren.” Als mensen zich engageren bij de Chiro, de toneelkring of een andere vereniging, is dat even goed. Waar het hem om gaat, is dat mensen elkaar blijven ontmoeten. “Ik merk dat veel mensen thuisblijven, achter hun voordeur. Niet iedereen kent elkaar nog. Dat is zo jammer. Ge moet niet bang zijn van elkaar. We zijn allemaal mensen van vlees en bloed.”

Voor Gert is het gebrek aan ontmoeting de grote uitdaging. “Een vereniging is veel meer dan activiteiten organiseren. Ik wil niet zoveel mogelijk evenementen op de kalender zetten, maar zoveel mogelijk mensen uit hun huis krijgen.”

Blijven proberen

Al botst die overtuiging met de dagelijkse realiteit. Raak Genebos telt heel wat leden, maar lid zijn betekent niet automatisch dat mensen ook deelnemen. “Op sociale media volgen veel inwoners ons, maar mensen warm maken om af te komen, blijft moeilijk. We zien vaak dezelfde gezichten; of het nu gaat om een barbecue voor het gezin, een lezing of een kaartavond.”

Toch laat Gert zich niet ontmoedigen. Opgeven zit niet in zijn aard. Als een idee niet werkt, probeert hij gewoon iets anders. Samen met zijn bestuur blijft hij zoeken naar nieuwe manieren om mensen aan te spreken. “We proberen regelmatig nieuwe activiteiten uit. Soms lukt iets waarvan je dat niet had verwacht, soms werkt het voor geen meter. Een outdoor cooking-workshop lokte bijvoorbeeld amper mensen, terwijl een klassieke kaartavond meteen vol zat. Dat houdt me niet tegen. Integendeel. Dat hoort erbij. Liever iets uitproberen dan niets organiseren. De rest? Dat is gewoon doen, dan zien we wel. We moedigen mensen ook aan om zelf met ideeën te komen. Dan bekijken we wat kan.”

De nuchterheid loopt als een rode draad door zijn vrijwilligerswerk. Gert blijft proberen, bijsturen en opnieuw beginnen. Niet alles hoeft een succes te zijn. “Als het mensen samenbrengt, is het de moeite waard. Daarom hoop ik ook dat mijn kinderen laten vrijwilligerswerk doen, dat ze hun schouders ergens onder zetten.”

Gert staat er niet alleen voor. Een bestuur met goesting maakt het verschil. “In Raak Genebos werken jongere en oudere vrijwilligers nauw samen. Dat zorgt voor een mooie mix tussen ervaring en een frisse blik. Oudere leden stappen met hun vragen nog altijd spontaan naar de vorige voorzitter. Jongere leden spreken mij makkelijker aan. Iedereen vindt wel iemand waarbij hij zich goed voelt. Dat is onze sterkte.”

Of hij over twintig jaar nog voorzitter van Raak Genebos zal zijn, weet hij niet. Over één ding twijfelt hij niet. “Zolang ik in Genebos woon, zal ik me blijven inzetten. Of dat nu via Raak is of op een andere manier: want als mensen elkaar blijven zien en spreken, leeft een dorp pas echt.”

2026 is het Internationaal Jaar van de Vrijwilliger, en dat laten we bij Socius niet zomaar passeren. Elke maand zetten we een vrijwilliger in de kijker die zich inzet voor een solidaire samenleving.