Stefaan Segaert werkt als buurtopbouwwerker bij SAAMO vzw in de Melkaderwijk in Kallo. Daarvoor was hij aan de slag als educatief medewerker bij Avansa Waas-en-Dender. Hij woont in Lokeren en is oprichter van de lokale LETS-groep, een ecologisch soepkarproject i.s.m. Alderande en was betrokken bij de opstart van Repair Cafés in de regio Waasland.
Stefaan fietst elke dag. Voor het werk, voor zijn projecten, voor zijn hobby’s, voor zijn vakantie. Voor alles. Voor Socius maakte hij in augustus 2022 een fietstocht langs verschillende praktijken die inzetten op het creëren van verbinding.
AANKONDIGING 31 JULI
Zondag 7 augustus, dat is nog één week slapen.
Wees welkom!
We verzamelen onder de notelaar en gaan in gesprek met elkaar over het DNA van polarisatie, het nut van polarisatie en depolarisatie, over pushers en joiners … We starten om 10 uur en eindigen rond half twaalf.
Daags na de stratenloop en net voor het optreden van Judas Priest, uw Lokerse feestenweek was nog nooit zo gevarieerd.
Graag een seintje als je er wil bij zijn. Activiteit is gratis, maar een donker biertje is altijd welkom. Wij zorgen voor thee, koffie en koekjes.
Verslag van de babbel over polarisatie
Er komen vrienden en kennissen uit alle windstreken. Uit Wetteren, Gent, Ruddervoorde, de meesten uit Lokeren. Niet iedereen kent elkaar en die nieuwe verbindingen ontroeren me vaak. Tuur die nog na de sessie uren met Ronny blijft napraten, Pieter die een diepe connectie met Luc over Cuba en muziek vindt.
Het tragische nieuws van de dood van Caroline Pauwels is vers, ze wordt genoemd. En dus is ze niet dood, maar blijft ze sterk inspireren.
We injecteren wat poëzie en muziek als opener. Stijn De Paepe en Maarten Inghels, Luc zingt Wannes van de Velde.
Samen analyseren
De workshop wil variëren, wil uitwisselen, wil uitbreken uit vaste gedachten. Eerst bouwen we in een twee-aan-tweetje aan een ‘wall of polar’. De associaties met het thema verrassen vaak: ruimte, taal, uitsluiting, extremen, groep, begrip, biologie, verdeeldheid, delen en benoemen.
Ik tracht het boek Polarisatie van Bart Brandsma (met stip door Marjan van het Hannah Arendt-instituut op de leeslijst gezet – daar heb je al meteen een van de vele verdiensten van Caroline) op twee flappen samen te vatten, wat kader te geven, niet te nemen of te laten, Tuur laat later weten dat zoiets ok is.
Een mooie deelronde met veel rijke botsende gedachten
Er hangen 32 stellingen, gedachten, boutades, filosofietjes, stukjes interview aan de verandaramen met kauwgum. Deelnemers worden gevraagd er ééntje uit te pikken die hen raakt, waar ze het hoegenaamd wel of niet mee eens zijn. De op de ommezijde volgeschreven oude affiches van de Lokerse Queesten (is het thema polarisatie geen boeiende queeste?) zijn van Bart De Wever, Ignaas Devisch, Khalid Benhaddou, Dyab Abou Jahjah, Fikry el Azzouzi, Bjorn van het Vagevuur, Robert Haebeck, Griet Vandermassen, Martha Gessen, Marlies De Munck …
Er is veel rijkelijks dat ik niet noteer. Ik probeer – zoals Pauwels oproept – zowel verwondering als verontwaardiging toe te laten. Iemand zegt: “Het is ook belangrijk om te spreken, maar wel geweldloos. Het is belangrijk dat we elkaar ruimte geven. Het gaat over de brug tussen het persoonlijke en het maatschappelijke leven. Er is vraag naar meer aandacht voor verbindende communicatie in het onderwijs, we laten te weinig gevoel toe in onze contacten met anderen. Waarom heeft de minister van onderwijs het nooit over emotionele intelligentie? We zijn toch meer dan onze bovenste vijf centimeter?”
Waar ontstaat de verrijkte synthese?
We polariseren te pas en te onpas, kiezen snel een kamp en zitten daar dan in vast. Gerard Walschap passeert, ook Liliane Saint-Pierre met haar Soldiers of love. Het wordt nooit zweverig. Er worden bijvragen aan elkaar gesteld, maar we proberen die noodzakelijke ruimte in het gesprek te creëren. Het gaat over woordgebruik, en om daarin zorgvuldig zijn. Dialectisch materialisme. Dat uit these en antithese vaak synthese volgt. Iemand baalt ervan als er omfloerst wordt gepraat: noem een appel zuur of zoet, maar doe het. De Stad van Axen, Marx, Luc en Marita zingen het bloedmooie La Frontera in een vlekkeloos Spaans.
Het lange nakeuvelen onder de appelaar
Mijn beste maat Ronny krijgt het laatste woord. Van het formele gedeelte dan toch. Hij roept op om te vertrekken van de realiteit en niet van geruchten. Het is een rijke afsluiter.
Maar afsluiten doen we niet. We blijven hangen. Er is nog Westmalle, tomatensoep, spirelli’s die smaken … We serveren al onze resten, er vallen pruimen uit de boom.
Tuur uit Wetteren en Inge uit Dendermonde willen de workshop ook bij hen laten doorgaan. Voor enkele Gageleers kom ik graag. Het is een mooi compliment, maar vooral een mooi eerbetoon aan Caroline. Dit soort gesprekken had ze zeker de moeite waard gevonden.
Polarisatie onder de notelaar
| Dominique Willaert | Privébericht aan Stefaan Segaert 4/7/22 | “Het te pas en te onpas gebruiken van de term polarisatie maakt dat mensen die zich radicaal tegen onrecht verzetten in de hoek worden gezet” |
| Ignaas Devisch | Boek: Het empatisch teveel (2019) | “Empathie helpt banden smeden, biedt uitzicht op een goed, sociaal leven en is ook een stevige basis om onze betrokkenheid met de wereld, de mensen en de dingen te onderhouden, naast wat de overheden en instellingen voor ons regelen” |
| Koen Vidal | De Standaard 5/11/22 | “Activist Cornel West sprak over de nood aan love warriors, mensen die blijven ijveren voor het samenbrengen van een maatschappij die erg gepolariseerd is” |
| Marlies De Munck | 8/7/22 | “Wat we nodig hebben is een derde ruimte, tussen de uiterste polen in. Een ruimte die het dualistische denken overstijgt en waar het werkelijk veilig denken en spreken is.” |
| Bjorn – Het Vagevuur | In gesprek met Stefaan Segaert juli ‘22 | Al die groepen in het Vagevuur in Lokeren zorgen voor spanningsvelden maar die zijn niet interessant. Het Vagevuur wil een plek zijn waar jongeren die elkaar eerder niet zouden kruisen, elkaar net wel tegenkomen. Bijvoorbeeld de OKAN-klas die zich afvraagt wie die middag-instuivers van het VTI zijn…” |
| (?) | De Standaard 4/7/22 | Nederlands Boerenprotest wordt een echte boerenkrijg “”Eerder liep het zwartepietendebat geregeld helemaal uit de hand. De Nederlandse samenleving is harder geworden. De debatcultuur maakt plaats voor een scheldcultuur.” |
| Ignaas Devisch | Boek: Het empatisch teveel (2019) | “Empathie is een slechte raadgever bij het verdelen van publieke middelen omdat het kan leiden tot eenzijdigheid of selectiviteit.” |
| Hilde van den Eynde over Griet Vandermassen | De Standaard Magazine juli ‘22 | “Met haar betoog dat veel ‘genderclichés’ gewoon kloppen en diepe evolutionaire wortels hebben, strijkt ze klassieke feministen tgen de haren in. Voor hen zijn biologische verschillen taboe, omdat ze vrezen dat die als excuus gebruikt worden om vrouwen te discrimineren.” |
| Ignaas Devisch | Boek: Het empatisch teveel (2019) | “De kern van een democratie ligt erin besloten de verdeeldheid te organiseren in plaats van ze af te stoten.” |
| Frans Verhoyen (?) | De Standaard 5/11/20 | “Dit waren haatverkiezingen. Aan de ene kant de mensen die Trump haten (…). Aan de andere kant de mensen die de mensen haten die Trump haten. Niets daarvan is opgelost. Amerika is op veel terreinen verdeeld, maar eensgezind in haat.” |
| Virginie Platteau | Over de warmste week | “Het aanbod aan goede doelen groeit, ook in de buurlanden, omgekeerd evenredig met het sociale beleid van wankelende regeringen. Liefdadigheid moet beleidsmaatregelen corrigeren. Liefdadigheid die haaks staat op sociale rechtvaardigheid.” |
| Fikry El Azzouzi | ‘Boeh’ Baas over eigen hoofd | “Laten we er geen doekjes om winden. De avonden waar wij ons in bevinden zijn nog nooit zo spannend geweest. De geest is uit de fles en hield een dronken feest van angst, haat en polariseren.” |
| Anissa Boujdaini | ‘Boeh’ Baas over eigen hoofd | “Ik drink mijn bittere, koude koffie met vermeende identiteiten, ongevraagde meningen die als waarheid geponeerd worden en schep blijkbaar de verwachting dat ik, enkel om mijn bruine lichaam en donkere haren, altijd klaarsta om theologische gesprekken te voeren.” |
| Ignaas Devisch | Het empatisch teveel | “Moeten we ons dan constant slecht voelen, of in elk geval zolang niet alle onrecht uit de wereld is verdwenen? Of is het het beste als we alle goede doelen afschaffen en de wereldorde omverwerpen? |
| Bart De Wever | Botsen de beschavingen? | “De confrontatie met de islam zorgt ervoor dat de samenleving gespleten aanvoelt en is een nieuwe voedingsbodem voor polarisatie.” |
| Manu Claeys | ‘Red de democratie’ over Oosterweel en co | “We moesten wegraken uit het bod van meningen, argumenten en stellingnames die polarisering in de hand werkten en het conflict op de spits dreven.” |
| Griet Vandermassen | De Standaard magazine, juli 2022 | “Nogal wat mensen vinden feministen te manvijandig, een tikje bitchy en te sturend. Ze zouden teveel willen opleggen hoe andere vrouwen zich moeten gedragen: ambitieuzer, een carrière nastrevend, voltijds werkend.” |
| Manu Claeys | ‘Red de democratie’ over Oosterweel en co | “Verdelend groepsdenken stimuleren zit in het electorale systeem ingebouwd, evenals het conflict. In die zin schuren dictaturen en democratieën in hun huidige gedaanten dicht tegen elkaar aan, er is veel cross-over op dat vlak (…) |
| Anissa Boujdaini | ‘Boeh’ Baas over eigen hoofd | “Er zijn gesprekken die niet dienen om via dialoog tot oplossingen te komen, maar om bevrijdingsprocessen te vertragen. Zolang er gepraat wordt, wordt er geen concrete actie gevoerd.” |
| ? | ‘Boeh’ Baas over eigen hoofd | “As we say in Germany, if there’s a Nazi at the table and 10 other people sitting there talking to him, you got a table with 11 Nazis” |
| Masha Gessen The New York Times | De Standaard 4/10/2020 | “Soms ben ik het eens met een columnist, maar een bladzijde verder maak ik me weer druk. Zo hoort het. Je wordt blootgesteld aan andere meningen.” |
| Khalid Benhaddou | Botsende beschavingen? | “Als ze een debat organiseren, brengen ze altijd twee pushers samen en nooit gastsprekers die iets genuanceerder zijn. Die zijn niet zo interessant.” |
| Bart De Wever | Botscende beschavingen? | “Je gaat de anderen actief uit de weg en begint in aparte kokers te leven. Zo groeit polarisatie, het ‘wij’ en ‘zij’ of zelfs het ‘ik’ en de ‘andere’. |
| Corry Hancké (?) | Artikel in De Standaard Magazine, ‘De groene jongen die 0 moest redden” Juli ’22, | “Robert Hoebeck (groene minister in Duitsland, nvdr) heeft veel moed. Hij gaat zelfs naar zijn tegenstanders om een draagvlak te vinden. (Blockhaus over Hoebeck) “Je wordt alleen gehoord als je zelf luistert.” (Hoebeck zelf) |
| Nawel Kolbi (?) | ‘Boeh’ Baas over eigen hoofd | No, I won’t take it off “Because a muslim woman is either oppressed or depressed. Too dressed or less dressed. But never progressed for these so called politicians” |
| Masha Gessen | De Standaard, over VS, 4/10/’20 | “Verschillende maatschappelijke groepen verwijderen zich van elkaar en hebben nauwelijks contact met elkaar”. |
| ? | De Standaard, juli ‘22 | Op Twitter heerste even vrede. Lang heeft dat niet geduurd. “Ondanks de inspanningen vanuit overheden, middenveldorganisaties en Twitter zelf, blijft de toxiciteit op Twitter toenemen. |
| Bart De Wever | Botsende beschavingen? | “Polarisatie is een situatie waarin je je medemensen niet langer ziet als partners in een dialoog maar als vijanden, mensen met wie je niet spreekt en over wie je alle negatieve verhalen gelooft” |
| Khalid Benhaddou | Botsende beschavingen? | “Ik zie dat er rond mijn religie heel vaak wordt gepolariseerd. Ik probeer dat te overstijgen en te zoeken naar manieren om te verbinden met anderen” |
| Bart Brandsma | Polarisatie, 2016 | “Polarisatie begint daar waar de Maastrichtenaar heel zeker weet hoe arrogant Hollanders zijn, terwijl de tegenpartij zo z’n gedachten koestert over sjoemelende Limburgse feestneuzen. Bij polarisatie gat het altijd om 2 identiteiten die tegenover elkaar worden geplaatst.” |
| Khalid Benhaddou | Botsende beschavingen? | “Zonder polarisatie hadden we vandaag geen vrouwenrechten, geen holebirechten. Het is door degenen die op de barricaden zijn gaan staan en rond die thema’s polariseerden en hun rechten opeisten dat we als samenleving vooruitgang hebben geboekt. |
