Nadenken over het samenleven in café Terminus aan nieuw Gent

Stefaan Segaert werkt als buurtopbouwwerker bij SAAMO vzw in de Melkaderwijk in Kallo. Daarvoor was hij aan de slag als educatief medewerker bij Avansa Waas-en-Dender. Hij woont in Lokeren en is oprichter van de lokale LETS-groep, een ecologisch soepkarproject i.s.m. Alderande en was betrokken bij de opstart van Repair Cafés in de regio Waasland.

Stefaan fietst elke dag. Voor het werk, voor zijn projecten, voor zijn hobby’s, voor zijn vakantie. Voor alles. Voor Socius maakte hij in augustus 2022 een fietstocht langs verschillende praktijken die inzetten op het creëren van verbinding.

kt goede koffie. Misschien is ze wel drie sociaal werkers waard?
Het is wachten tot Roy Orbison wordt gedraaid.
Is café Terminus een toevluchtsoord voor de complexe en harde buitenwereld?

Het is van 11 juni geleden dat ik halt hield in Nieuw Gent, toen was er een spetterend buurtfeest, vandaag is het bloedheet. Ik drink koffie in café Terminus op de Zwijnaardsesteenweg dat pal naast een drankwinkel ligt, uitgebaat door enkele Gentenaars met een Turkse achtergrond.

Koffie kost twee euro, de pils uit de fles 1,80 euro. Er zijn zes bezoekers, het leven heeft hen niet alleen cadeau’s gegeven. Ze vragen hoeveel kilometer ik al op de teller heb staan en trakteren elkaar. Het café lijkt een toevluchtsoord, een beschermplek tegen de ingewikkelde wereld van buiten, misschien tegen de superdiversiteit van de wijk? Of gewoon tegen de hitte?

De muziek staat luid. Een vrouw praat tegen me, maar ik versta er niets van. Een nog oudere vrouw zoekt kleingeld voor Rita, de bijzondere cafébazin. Surfin’ USA van The Beach Boys zorgt voor ambiance, ook al is het wellicht een activiteit waar de mensen in dit café geen enkele affiniteit mee hebben. Zo ver ik dat kan beoordelen. Ik verwacht nog Roy Orbison en moet aan De helaasheid der dingen denken.

Op een bache aan een nieuw te bouwen reeks sociale appartementen (minder hoog dan diegene die tegen de vlakte gaan) zegt Keith Constable – geboren in Engeland – dat mensen wel eens denigrerend kunnen doen over de wijk, maar hij voegt er nog “voor mij is het mijn tweede thuis” aan toe.

Ik denk aan een groep bewoners en organisaties van Nieuw Gent die de bagger en eenzijdige verhalen over hun wijk kotsbeu waren. De docu Snapde? is een rijke en genuanceerde reactie waarin de diverse bewoners het woord nemen.

Magda, Martine en Sofiane nemen het woord. Het zijn prachtige woorden en getuigenissen over het leven op, rond en in Nieuw Gent, zonder te romantiseren of lastige kwesties uit de weg te gaan. Hoed af voor de documakers en vooral voor de bewoners die hebben meegewerkt.

Ik noteer uitspraken als: “we laten ons niet meeslepen door roddels”, “in de blokken is het gewoon niet leefbaar door schimmels en kapotte liften”, “mensen worden hier gedropt”, “door de samentuintjes heb ik de buurt leren kennen”, “ik zou in geen enkele andere buurt willen wonen” en “Nieuw Gent is mijn thuishaven” …

Er zitten prachtige scènes in de docu. Il faut le voir. Sofiane die in de voetsporen van zijn vader een bokswerking uit de grond wil stampen. Zijn pa was/is een begenadigd bokser die in open lucht de knepen van het boksen toont. Het gaat om met elkaar omgaan, een gezonde discipline kweken … De gasten die klein behuisd leven in de slechte appartementen vinden een uitlaatklep, doen hun verhaal, aanvaarden dat ze vijf keer moeten pompen …

Andere verhalen vertellen en die naar buiten brengen. De leefomstandigheden aankaarten en politieke aandacht vragen.

Intussen galmt Wild thing van Iggy Pop door de boxen. “Hot thing”, zegt Willy tegen Rita. Het voelt niet aan als seksisme. Misschien is Rita wel het equivalent van drie sociaal werkers waard? Hoeveel lief en leed werd hier al niet gedeeld? En niet alleen tijdens de kantooruren.

Ik geraak aan de praat met een jongen met een Ghanese achtergrond. Mijn fietsreizen hebben zijn interesse gewekt. “Ik kan enkel hard lopen als de politie achter me aan zit”, klinkt het bij de vraag naar zijn sportleven.

Ik denk dat mensen kunnen lijden onder hardnekkige negatieve stereotypen, onder sterke wij-zij verhalen. Op Nieuw Gent is het veel complexer en intenser samenleven dan in een doorsnee wijk in Vlaanderen. Armoede is er gekoppeld aan superdiversiteit en slechte  woonkwaliteit in massieve mastodontblokken. Ik denk dat we als sociaal werkers meer koffie moeten drinken in de café Terminus’en van deze wereld.

Hebben bewoners van de chique huizen in De Pintelaan ooit contact met de bewoners van pakweg de Kikvorsstraat? Ik denk dat we leven in extreem verschillende leefwerelden.