Op donderdag 28 mei trok het Socius-team naar Oostende voor een nieuwe praktijkverkenning. Na onze eerdere bezoeken aan Kortrijk, Brussel en Sint-Niklaas was het deze keer de ‘Koningin der Badsteden’ die ons verraste: met warme organisaties, gedreven mensen en inspirerende projecten.

Aan boord bij FMDO

Onze dag startte bij FMDO (Federatie Mondiale en Democratische Organisaties), de sociaal-culturele organisatie verbindt en versterkt mensen in de superdiverse samenleving. Dat doen ze met sociaal-culturele verenigingen en gedreven vrijwilligers die het hart van FMDO vormen. Ze zetten in op vernieuwende initiatieven die de maatschappelijke deelname en de stem van mensen met een migratieachtergrond in het publieke debat versterken. Vanuit de kracht van diversiteit bouwen ze bruggen tussen mensen en overstemmen we polarisering op een positieve manier.

Projectmedewerkers Fauve Depuydt en Marina Pak verwelkomden ons hartelijk in Marcelline, de gezellige ontmoetings-, vormings- en inspiratieruimte van FMDO. Een plek waar mensen elkaar leren kennen, ongeacht hun afkomst, en waar vrijwilligers hun talenten verder kunnen ontwikkelen.

Met veel enthousiasme stelden ze een aantal projecten voor. Bij Boek & Babbels delen buddy’s hun leesplezier met nieuwkomers in interactieve leescafés in zes steden. Verhalen in alle talen is het voorleesproject voor kinderen. Meertalige voorleesvrijwilligers brengen samen met kinderen vertelmomenten in het Nederlands en andere talen zoals Oekraïens, Arabisch of Spaans. Dat project resulteerde ook in Overhaald, een inspirerend boek vol verhalen en gedichten in klare taal, speciaal uitgegeven om jongeren (vanaf 11 jaar) die het Nederlands leren enthousiast te maken voor lezen.

Om ons de kracht van interactief vertellen te laten voelen, lieten Fauve en Marina ons proeven van Kamishibai. Dat is een Japanse vertelkunst waarbij illustraties op kartonnen platen één voor één worden verschoven in een houten kastje, terwijl een verteller het verhaal brengt. We kozen ons favoriete dierenpersonage en een maaltijd, en ontdekten zo het verhaal van La cucaracha. Een samenspel dat we niet zo snel zullen vergeten.

Tenslotte reflecteerden we samen over Op zoek naar een deurbel, een sociaal-artistiek project dat woonverhalen van mensen met een migratieachtergrond verzamelt rond thema’s zoals thuisgevoel, woonkwaliteit en discriminatie in Brussel en Oostende. FMDO lanceerde begin 2026 het nieuwe traject in Brussel en Oostende. Het project bestaat uit drie fases. In fase 1 werden heel wat ervaringen verzameld. In fase 2 worden die verwerkt tot een participatieve documentaire (Oostende) en een theaterstuk (Brussel). In fase 3 werkt FMDO aan aanbevelingen voor het beleid. Aan de hand van een quiz gingen we in gesprek met de regisseur.

Het is moeilijk om een huis te vinden. Er zijn te weinig ‘bakstenen’ om iedereen een huis te geven, wordt dan gezegd. Maar dat klopt niet: er zijn bakstenen genoeg. Het echte probleem is dat de toegang tot huizen structureel onrechtvaardig verdeeld is. Het gaat dus over economie en macht, want zo wordt de toegang geregeld.

Open kaart spelen bij Avansa Oostende-Westhoek

Na de lunch trokken we naar Avansa Oostende-Westhoek. Hun missie? Dat is de goesting om te werken aan verandering in de regio Oostende-Westhoek. Mensen samenbrengen en sterker maken, met de focus op maatschappelijk relevante thema’s. Nieuwe, kritische stemmen en verbeelding alle kansen geven. Samen timmeren aan een betere samenleving, met iedereen mee aan boord én aan het roer!

Educatief medewerker Haike Maelfeyt en regisseur Lucas Vandenbussche namen ons mee in het project Open kaart spelen.

Via inspringtheater gaven ze een stem aan mensen in kansarmoede. Het vertrekpunt waren verteltafels, waarbij mensen die leven in kansarmoede een zestal keer samenkwamen om te bespreken wat ze dagelijks tegenkomen en op welke drempels zij botsen. Die verhalen werden omgezet in een twaalftal scènes van 2 à 3 minuten. Die brachten ze voor een publiek, waarbij acteurs het woord namen. Eerst werd de scène integraal gespeeld. Bij het herspelen kon het publiek de scène stilleggen en zelf een interventie doen, om de situatie te verbeteren. Daarna volgde een korte reflectie tussen toeschouwers en spelers. Het doel? Meer verbinding creëren en het wederzijds begrip versterken; en veranderingen op het niveau van het individu en de maatschappij.

In plaats van te vertellen over het project en inspringtheater als methodiek, lieten Haike en Lucas ons vooral ervaren door scènes te spelen en te reflecteren op dat wat we zagen.

“Zo mooi om te zien: werkers met passie, met een hart voor mensen die minder kansen krijgen. Zo mooi om te zien hoe zij blijven zoeken hoe ze mensen en zelfs onze hele samenleving kunnen doen bewegen naar beter.”

Creativiteit bij O.666 en kleinVerhaal

Tot slot dompelden we ons onder in O.666, een sociaal-circulaire hub waar mens en materiaal centraal staan, een fysieke incubatieplek en een creatieve proeftuin voor een duurzame, sociale en circulaire economie. Van een strandspeelotheek over een muziekatelier tot een fietsatelier en een samentuin: het bruist er van de initiatieven. We wisten niet waar eerst te kijken.

We kregen een uitgebreide rondleiding van Veerle Hasselman, productiemedewerker van de sociaal-artisitieke organisatie kleinVerhaal vzw. Ze organiseren ateliers rond film en muziek, verzamelen de kleine verhalen die in alle hoeken van Oostende schuilen, en bieden een creatieve ontmoetingsplek voor mensen uit alle geledingen van de samenleving, inclusief de meest kwetsbaren.

“Gelijk met wie je werkt: ambitie triggert. De lat hoog leggen, mensen uitdagen en dan zien hoe ze daardoor schitterende dingen kunnen doen die ze nooit van zichzelf vermoed hadden.”

Oostende verrast

Oostende heeft ons cultureel verrast. Het is een stad waarin veel beweegt en waar organisaties betrokken zijn op hun buurten. FMDO die een gezellig ‘koffiehuisje’ opent als een open ontmoetingsplek, O666 als bijna letterlijke dam tegen gentrificatie en Avansa dat armoede bespreekbaar maakt in gemeenten van de Westhoek waar dat niet vanzelfsprekend is.

Het blijkt elke keer opnieuw erg waardevol om erop uit te trekken met het team en een aantal concrete praktijken te bezoeken. Lezen over projecten is één ding, maar iemand ontmoeten die er met passie over vertelt, dat blijft elke keer weer inspirerend en verrijkend! 

Wat ons het meest bijblijft? De goesting en het plezier van al die mooie mensen die voor en met andere mooie mensen de schoonste dingen doen.