Civiel sociaal-cultureel werk
We zien twee groepen organisaties in het brede civiel sociaal-cultureel werkveld.
Erkende sociaal-cultureel volwassenenorganisaties ontvangen een subsidie van de Vlaamse overheid om hun werking te ondersteunen. Daarnaast zijn er in Vlaanderen en Brussel ook tal van andere organisaties, groepen of bewegingen waarin burgers uitdrukken waar ze met de samenleving naartoe willen. Die noemen we burgerinitiatieven.
De scheidingslijn tussen het erkend sociaal-cultureel volwassenenwerk en burgerinitiatieven is niet ondoordringbaar. Zo kent het erkend sociaal-cultureel volwassenenwerk heel wat initiatieven die eerder recent hun weg naar de sector vonden en die we vroeger tot de groep van de burgerinitiatieven rekenden.
Verbinden staat centraal
Het civiel sociaal-cultureel werk kent een enorme variëteit aan activiteiten. Denk aan vormingen, uitstappen, projecten, lezingen, campagnes, tentoonstellingen, voorstellingen, debatten, lobbywerk, evenementen, … Maar in essentie draait het om ontmoetingen. Dat is de basis.
In die ontmoetingen gebeurt veel meer dan je denkt. Hier komen mensen samen, delen ze ervaringen, leren ze van elkaar en groeien ze. Soms gebeurt dat in een cursus of workshop, maar vaak gewoon door met anderen in gesprek te gaan of iets nieuws te ontdekken. Sociaal-cultureel werk zorgt voor een plek waar mensen samen cultuur maken en smaken. Waar bruggen worden geslagen naar andere groepen en gemeenschappen en vrijwillige inzet centraal staat.
Laboratorium voor innovatie
Mensen die zich inzetten in het sociaal-cultureel werk zijn maatschappelijk betrokken en stellen zich de vraag hoe ze onze samenleving in een meer democratische, inclusieve, solidaire en duurzame richting kunnen sturen.
Over die vraag laten ze hun stem horen. Ze benoemen belemmeringen, dagen bestaande spelregels uit en verbeelden hoe het ook anders kan. Niet langs de zijlijn. Maar als doeners. Ze zoeken, proberen en leren hoe het beter kan. Dat kan schuren met gevestigde waarden en dat moet af en toe ook. Zo wordt sociaal-cultureel werk een laboratorium voor maatschappelijke innovatie.
Deelnemen en deelhebben
Sociaal-cultureel werk zet in op medezeggenschap. Het richt zich op de participatie en betrokkenheid van een breed scala aan mensen, groepen en gemeenschappen. Dit gaat verder dan louter ‘deelnemen’. Sociaal-cultureel werk streeft naar ‘deelhebben’ en wil het eigenaarschap zo veel mogelijk bij de burgers zelf leggen, zodat zij mee vorm en inhoud kunnen geven aan initiatieven.
Polsslag van de samenleving
Sociaal-cultureel werk zet dingen in beweging. Het verbindt mensen, groepen en gemeenschappen. Doet ze groeien. Laat ze ten volle participeren aan onze samenleving en geeft ze een stem. Tegelijk is het ook een laboratorium waar gewerkt wordt aan nieuwe wegen naar anders en beter. Veel inititaieven die nu vertrouwd aanvoelen, vonden hier hun oorsprong.
Van oudsher boekt het sociaal-cultureel werk resultaten rond een breed gamma aan thema’s en ambities: emancipatie, duurzaamheid, diversiteit, de strijd tegen armoede, discriminatie, mobiliteit, ruimte voor verschil, recht op inclusie …